Ավանդ դնելիս կամ վարկ վերցնելիս քեզ հետաքրքրե՞լ է, թե ով և ինչպես է որոշել տոկոադրույքիդ չափը։ Ուրեմն այս հոլովակը քեզ համար է։

Քննարկենք Նարեի և Մանեի օրինակով: Նարեն ունի խնայած գումար, որը կարող է չծախսել մեկ տարի: Իսկ Մանեն հիմա ունի գումարի կարիք, բայց կարող է վերադարձնել մեկ տարի հետո: Նարեն պատրաստ է իր գումարը տալ Մանեին, եթե Մանեն մեկ տարի անց ավելի շատ փող հետ տա: Իսկ որքա՞ն շատ, այսինքն՝ Նարեն որքա՞ն գումարի դիմաց է պատրաստ այսօրը փոխարինել ապագայով:

Դա որոշելու համար Նարեն հաշվի է առնում մի քանի հանգամանքներ: Ինչ էլ ասեմ, փորձի՛ր զուգահեռ տանել բանկերի հետ:

Նախ Նարեն մտածում է, թե ինչ է կորցնում, երբ հիմա չի ծախսում գումարը, այլ հետաձգում է ապագայի ակնկալիքով:

Բացի դրանից՝ Նարեն հաշվի է առնում, որ Մանեն կարող է հետ չտալ գումարը: Այդ ռիսկի դիմաց Նարեն ավելի շատ գումար է պահանջում:

Նա մտածում է նաև ապագա գների մասին։ Եթե մեկ տարի անց ապրանքներն ու ծառայությունները շատ ավելի թանկ լինեն, այսինքն՝ գնաճ լինի, նա կցանկանա ավելի մեծ փոխհատուցում ստանալ, քանի որ իր տված և հետ ստացած գումարի գնողունակությունը կարող է նվազել։

Ի դեպ, Նարեն կարող է գումարը նաև երկու տարով տալ, բայց այդ դեպքում բնականաբար ավելի շատ գումար է պահանջելու, որովհետև ավելի շատ է սպասելու, բացի այդ անորոշություններն ավելի բարձր են:

Իսկ ի՞նչ կլինի, եթե Նարեն այս ընթացքում որոշի ամուսնանալ ու տարվա կեսին պահանջի իր գումարը: Մանեն երևի թե ստիպված կլինի վերադարձնել այն: Բայց դա այդպես չէ բանկերի պարագայում: Բանկը պարտավոր է վերադարձնել Նարեի ավանդը՝ առանց Մանեին ստիպելու, որ շուտ վերադարձնի վարկը: Չէ՞ որ վարկը կարող է 30 տարով լինել: Այս դեպքում բանկը կարող է դիմել Կենտրոնական բանկին ու ստանալ արագ իրացվելի միջոցներ, օրինակ՝ 7-օրյա վարկ: Բայց դա էլ իր գինն ունի, որը ևս պետք է հաշվի առնվի տոկոսադրույքի սահմանման ժամանակ:

Ստացվեց, որ տոկոսադրույքները մեծ հաշվով որոշում ենք մենք՝ այս բոլոր հանգամանքների համադրությամբ. սպասումներ, ռիսկեր ու ծախսեր: Իսկ բանկերը և ֆինանսական կազմակերպությունները, կարելի է ասել, «համակարգում են» այդ գործընթացը՝ ապահովելով նշված գործողությունների սահուն ու ապահով ընացքը:

Եղի՛ր իրազեկ ֆինանսների աշխարհում, եղի՛ր բարեկեցիկ։